วันเสาร์ ขึ้น ๑๒ ค่ำ เดือน ๗
วันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๑

เจาะลึกร่างกายมนุษย์

Kirsteen Rogers & Corinne Henderson

อาหารและโภชนาการ

อาหารและเครื่องดื่มที่เรารับประทานเข้าไปรวมเรียกว่า โภชนาการ

โภชนาการที่ดีจะต้องประกอบด้วยอาหารที่หลากหลาย เพราะอาหารแต่ละชนิดมีสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายแตกต่างกัน คาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน เป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อการสร้างพลังงานและเจริญเติบโตของร่างกาย ส่วนวิตามินแร่ธาตุ และน้ำ เป็นอาหารเสริมที่ช่วยให้ร่างกายทำงานได้ตามปกติ

คาร์โบไฮเดรต
เป็นสารอาหารสำหรับสร้างพลังงาน แบ่งออกเป็น2 ประเภทคือ น้ำตาลและแป้ง
น้ำตาลมีรสหวาน และละลายในน้ำได้ดี อาหารที่มีน้ำตาล ได้แต่ ผลไม้ ช็อกโกแลต เป็นต้น
แป้งไม่หวาน และไม่ละลายน้ำ ขนมปัง พาสต้า มันฝรั่ง และข้าว เป็นอาหารที่มีแป้งมาก

คาร์โบไฮเดรตจะถูกย่อยสบายเป็นน้ำตาล เช่น กลูโคส เพื่อให้ร่างกายใช้เป็นเชื้อเพลิงสร้างพลังงาน กลูโคสบางส่วนจะเปลี่ยนเป็นไกลโคเจน เก็บสะสมอยู่ในตับ น้ำตาลชนิดอื่นที่ไม่ใช่กลูโคสจะถูกเปลี่ยนเป็นไขมันเก็บสะสมอยู่ใต้ผิวหนัง

โปรตีน
ทำให้ร่างกายเจริญเติบโต ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ และจำเป็ฯต่อการท่ำงานต่าง ๆ ภายในร่างกายพบในเนื้อสัตว์ ปลา ไข่ เกาลัด นม และถั่ว เป็นต้น

โปรตีน ประกอบด้วยหน่วยโครงสร้างพื้นฐานทางเคมีที่เรียกว่า กรดอะมิโน ชนิดของโปรตีนขึ้นอยู่กับการเรียงตัวของกรดอะมิโน โปรตีนจะถูกย่อยเป็นกรดอะมิโน แล้วนำไปเรียงตัวใหม่ สร้างเป็นโปรตีนชนิดต่าง ๆ ตามความต้องการของร่างกาย
ตัวอย่างโปรตีนในร่างกาย

ฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง ทำหน้าที่ขนส่งออกซิเจนไปทั่วร่างกาย

เคอราทินเป็นโปรตีนที่พบในเส้นผมและเล็บ

แอกตินและไมโอซิน ทำให้กล้ามเนื้อหดตัวได้


ไขมัน
จำเป็นต่อการสร้างพลังงานและให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย ไขมันที่ยังไม่ได้ใช้จะถูกเก็บสะสมไว้ตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ใต้ผิวหนังไขมันแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือไขมันอิ่มตัว และไขมันไม่อิ่มตัว

ไขมันอิ่มตัว ส่วนมากพบในไขมันสัตว์ เช่น เนย น้ำมันหมู เนื้อส่วนที่เป็นมัน เป็นต้น ในอาหารเหล่านี้ยังมี คอเลสเทอรอลอีกด้วย ส่วนไขมันไม่อิ่มตัว มักพบในอาหารประเภทพืช เช่น ผนัก น้ำมันพืช เกาลัด เป็นต้น

วิตามิน
เป็นสารที่จำเป็นต่อร่างกาย เพื่อให้ทำงานได้ตามปกติ พบได้ในอาหารต่าง ๆ ทั่วไป การรับประทานอาหารครบหมู่ จะช่วยให้เราได้รับวิตามินครบถ้วนตามความต้องการ
วิตามินเป็นสารอินทรีย์ หมายถึงสารที่มีธาตุคาร์บอนเป็นโครสร้างหลัก ร่างกายเราต้องการวิตามินในปริมาณเล็กน้อยรวมแล้วประมาณ 15 ชนิด เพื้อให้ใช้ในการทำปฏิกิริยาเคมีสำคัญต่าง ๆ ของร่างกาย

แหล่งที่มาและประโยชน์ของแร่ธาตุ
ชื่อวิตามิน แหล่งที่มา ประโชยน์
A (retinol) นม เนย ไข่ ปลา น้ำมัน ผักสีเขียว บำรุงสายตา (โดยเฉพาะการมองเห็นในที่สลัว) ผิวหนัง
B (แบ่งย่อยเป็นอีกหลายชนิด) ขนมปัง ข้าว ยีสต์ ตับ ถั่วเหลือง สร้างพลังงานให้แก่เซลล์ ประสาท ผิวหนัง
C (ascrbic acid) ส้ม มะนาว ลูกเกดดำ มะเขือเทศ ผักสีเขียว หลอดเลือด เหงือก บาดแผลหายเร็ว ช่วยป้องกันหวัด
D (calciferol) น้ำมันปลา นม ไข่ เนย (และแสงแดด) กระดูก ฟัน
E (tocopherol) น้ำมันพืช ขนมปัง ข้าว ไข่ เนย ผักสีเขียว ยังไม่ทราบแน่ชัด
K (phylloquinone) ผักสีเขียว ตับ การแข็งตัวของเลือด

แร่ธาตุ
เป็นสารอนินทรีย์ที่จำเป็นต่อร่างกาย กล่าวคือเป็น สารที่ไม่มีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบทางเคมี ร่างกายต้องการแร่ธาตุในปริมาณเล็กน้อย รวมทั้งหมดประมาณ 20 ชนิด แร่ธาตุรอง เช่น ธาตุเหล็ก ร่างกายต้องการในประมาณน้อยมาก ดูเรื่องวิตามิน และแร่ธาตุ  ประกอบ

แหล่งที่มาและประโยชน์ของแร่ธาตุ
ชื่อแร่ธาตุ แหล่งที่มา ประโชยน์
แคลเซี่ยม นำ เนยแข็ง เนยเหลว น้ำดื่มในบางพื้นที่ ทำให้กระดูกและฟันแข็งแรง
โซเดียม เกลือ นม ผักโขม เลือด การย่อยอาหาร ประสาท
ฟลูออรีน นม ยาสีฟัน น้ำดื่มในบางพื้นที่ ทำให้กระดูก และฟันสมบูรณ์
ไอโอดีน อาหารทะเล เกลือ น้ำดื่มในบางพื้นที่ ฮอร์โมน ไทรอกซิน
เหล็ก ตับ แอพริคอต ผักสีเขียว ฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง

กากใยอาหาร
หรืออาหารหยาบเป็นคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่ง พบมากในรำข้าว ขนมปัง ผัก และผลไม้ ร่างกายของคนเราไม่สามารถย่อยได้ เมื่อมันพองตัว จะช่วยกระตุ้นให้ลำไส้ขับเคลื่อนอาหารได้ดีขึ้น

น้ำ
น้ำเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิต หากขาดน้ำเราจะมีชีวิตอยู่ได้เพียง 2-3 วันเท่านั้น คนเราต้องการน้ำเพื่อทดแทนน้ำที่สูญเสียไปในรูปปัสสาวะ เหงื่อ นอกจากนี้ น้ำยังมีอยู่ในอาหารอีกด้วย เช่น ผักกาดหอม มีน้ำสูงถึง 90%



หาความรู้เพิ่มเติม
https://www.youtube.com/watch?v=XJMWJJK2LbU
Vitamins and minerals
http://kidshealth.org/en/teens/vitamins-minerals.html

 

อาหารและโภชนาการ